Gördes'te imar barışı başvuruları sonuçlanmaya başladı

Gördes ilçesinde, kaçak yapılara ilişkin yıllardır biriken sorunların çözümüne yönelik yürütülen yapı kayıt süreçleri nihayet sonuç vermeye başladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hayata geçirilen düzenleme kapsamında vatandaşların yaptığı müracaatlar, ilgili birimlerin yoğun mesaisi sayesinde tek tek değerlendirilerek karara bağlanıyor.

İlçe merkezinde ve kırsal mahallelerde farklı ölçeklerde inşa edilen yapılar için yapılan başvurular, tapu ve kadastro bilgileriyle birlikte kontrol ediliyor. Yetkililer, özellikle parsel bazında yaşanan uyuşmazlıkların ve eksik belgelerin süreci uzattığını, ancak son haftalarda hızlanan incelemelerin ardından vatandaşlara yapı kayıt belgelerinin ulaştırılmaya başlandığını belirtiyor.

Yasal çerçeve ve başvuru sürecinin temel ilkeleri

İmar barışı olarak bilinen düzenleme, 31 Aralık 2017 tarihinden önce inşa edilen yapıların kayıt altına alınmasını öngörüyor. Bu sayede uzun yıllardır çeşitli nedenlerle ruhsat alınamamış binalar, devletin belirlediği esaslar çerçevesinde yasal bir statüye kavuşuyor. Gördes'te de bu haktan yararlanmak isteyenler, e-Devlet üzerinden veya doğrudan yetkili birimlere giderek beyanda bulundu.

Sürecin temel taşları arasında yapının deprem yönetmeliğine uygunluğu, parselin imar planındaki durumu ve çevredeki komşu parsellerle ilişkisi yer alıyor. Uzmanlar, başvuruların reddedilmesinde en sık karşılaşılan gerekçenin eksik proje veya statik rapor olduğunu ifade ediyor. Bu nedenle mühendis ve mimarların hazırladığı teknik belgeler, dosyaların kabul edilmesinde belirleyici rol oynuyor.

Gördes Belediyesi yetkilileri, vatandaşların en çok merak ettiği konunun yapı kayıt belgesinin ne kadar süreyle geçerli olacağı ve hangi işlemlerde kullanılabileceği olduğunu söylüyor. Belge, tapu devri, kredi kullanımı ve altyapı hizmetlerinden yararlanma gibi pek çok alanda kolaylık sağlıyor. Aynı zamanda yapının yıkım riskini de ortadan kaldırarak mülk sahiplerine hukuki güvence sunuyor.

Başvuru sayıları ve Gördes'in yapı stoku

İlçe genelinde yapılan tespitlere göre, imar barışı kapsamında değerlendirilen başvuruların önemli bir bölümü konut, bir kısmı ise tarımsal amaçlı depo ve ahırlardan oluşuyor. Özellikle Gördes'in dağınık yerleşim dokusu ve yaylacılık geleneği, kaçak ya da ruhsatsız yapılaşmanın yoğunlaşmasına yol açmıştı. Yıllar içinde biriken bu yapıların kayıt altına alınması, hem belediyenin imar planı çalışmalarını hem de köylerin altyapı yatırımlarını doğrudan etkileyecek.

Yetkililer, başvuruların büyük çoğunluğunun merkez mahallelerden geldiğini, kırsalda ise sürecin daha yavaş ilerlediğini kaydediyor. Bunda, kırsaldaki vatandaşların e-Devlet erişiminin sınırlı olması ve teknik danışmanlık hizmetlerinden yeterince yararlanamaması etkili oluyor. Belediye, köy muhtarlarıyla birlikte yürüttüğü bilgilendirme toplantılarıyla bu açığı kapatmaya çalışıyor.

Yapı stokunun yaş ortalaması da dikkat çekiyor. Çoğu yapı 1990 öncesinde inşa edilmiş ve o dönemin teknik standartlarına göre inşa edildiği için deprem riski taşıyor. Bölgede okulların deprem güçlendirme çalışmaları benzer biçimde yürütülürken, imar barışı kapsamındaki konutlar için de benzer bir güçlendirme programının başlatılması gündeme geldi. Uzmanlar, bu yapıların güçlendirilmesi için yeni teşvik mekanizmalarının devreye girmesi gerektiğini savunuyor.

Yapı kayıt belgesi sahiplerine tanınan haklar

Yapı kayıt belgesi alan vatandaşlar, tapu işlemlerinden belediye hizmetlerine kadar geniş bir yelpazede hak sahibi oluyor. Belge, yapının yıkılmasını gerektiren idari işlemlerin durdurulmasını sağlıyor ve mülkün değerinin korunmasına katkıda bulunuyor. Elektrik, su ve doğalgaz gibi abonelik işlemleri de bu belge sayesinde kolaylaşıyor.

Bununla birlikte belge, yapıyı tamamen yasal hale getirmiyor. Özellikle imar planı değişiklikleri sırasında yeni kurallar getirildiğinde, kayıt altındaki yapılar için de bazı yükümlülükler doğabiliyor. Bu durum, Gördes'te özellikle yeni imar planı çalışmalarının yürütüldüğü bölgelerde mülk sahiplerini yakından ilgilendiriyor. Yerel yönetim, planlamayı yaparken mevcut yapılaşmayı da göz önünde bulunduracağını açıkladı.

Hukukçular ayrıca belgenin üçüncü şahıslara karşı da koruma sağladığını, ancak komşu parsellerle yaşanabilecek sınır ihlali veya ortak alan kullanımı gibi anlaşmazlıklarda çözüm getirmediğini vurguluyor. Bu tür sorunların mahkemeye taşınmadan çözülmesi için arabuluculuk mekanizmalarının daha etkin kullanılması bekleniyor.

Belediye ve çevre şehircilik koordinasyonu

Gördes'te sürecin sağlıklı yürümesinde en büyük pay, belediye ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü arasındaki koordinasyona ait. Her iki kurum da haftalık toplantılarla başvuru dosyalarını gözden geçiriyor, eksik belgeleri tespit ediyor ve gerektiğinde yerinde inceleme yapıyor. Bu sayede vatandaşlar, hangi aşamada olduklarını öğrenebiliyor ve süreci takip edebiliyor.

Belediye meclisi, imar barışıyla ilgili olarak ilçeye özgü düzenlemeler de yapıyor. Özellikle parsel büyüklüğü, yapı yoğunluğu ve çevre düzenlemesi gibi konularda yerel kararlar alınarak, düzenlemenin Gördes'in dokusuna uygun şekilde uygulanması hedefleniyor. Muhtarlar da kendi mahallelerinde bilgilendirme toplantıları düzenleyerek köylülerin doğru adımları atmasına yardımcı oluyor.

Bu süreçte yerel basının takibi de büyük önem taşıyor. Tinghir basını imar barışı uygulamalarını kendi kenti açısından değerlendirirken, Gördes'teki gelişmeler de çevre ilçeler için referans oluşturuyor. Gazeteciler, mahalle ziyaretlerinde vatandaşların karşılaştığı sorunları yerinde görüntülüyor ve yetkililere iletiyor.

Süreçte yaşanan sıkıntılar ve çözüm arayışları

Her ne kadar başvurular sonuçlanmaya başlasa da bazı sıkıntılar henüz giderilebilmiş değil. Özellikle eski yapılara ilişkin tapu kayıtlarının kadastro paftalarıyla uyuşmaması, dosyaların askıya alınmasına neden oluyor. Bu gibi durumlarda vatandaşların mahkemeye başvurması ya da kadastro güncellemesi için uzun süre beklemesi gerekiyor. Belediye, bu tür anlaşmazlıkların çözümü için hukuk biriminde özel bir masa oluşturdu.

Bir diğer sorun, yapı kayıt bedelinin belirlenmesinde yaşanan tartışmalar. Özellikle metrekaresi düşük olan küçük yapılar için hesaplanan bedel, vatandaşları zorluyor. Sosyal yardım alan veya gelir düzeyi düşük aileler için belediye, kısmi ödeme kolaylığı sağlamayı planlıyor. Ancak bu konuda üst makamlardan da yeni bir düzenleme yapılması bekleniyor.

Öte yandan bazı yapılar, çevre düzeni planlarına aykırı olduğu gerekçesiyle kapsam dışı bırakılıyor. Özellikle tarım arazileri üzerine inşa edilen yapılar, imar barışından yararlanamıyor. Bu durum, çiftçilerin mağdur olmasına yol açarken, Gördes'in tarımsal yapısı düşünüldüğünde ciddi bir sorun olarak öne çıkıyor. Yetkililer, çiftçilere yönelik ayrı bir düzenleme yapılması için bakanlıkla görüşmelerin sürdüğünü belirtti.

Bütün bu gelişmeler ışığında, vatandaşların başvurularını tamamlaması için tanınan sürenin dolmasına az bir zaman kala yoğunluk artıyor. Gördes Belediyesi, önümüzdeki hafta içinde özel haber bölümünde yayımlanmak üzere, süreçle ilgili sık sorulan soruların yanıtlarını ve son başvuru tarihlerini içeren kapsamlı bir rehber hazırlıyor. Vatandaşlar, bu rehber yayımlandığında belediyenin resmi kanallarından detaylara ulaşabilecek ve başvurularını eksiksiz tamamlayabilecek.